Voorrang in Oldebroek: gevierd als doorbraak, in werkelijkheid een proef met vijf woningen · Kjeld Mooi
"Eigen jongeren eerst. Oldebroek regelt het!" schreef de wethouder. Het gaat om vijf woningen, één keer. En de onderbouwing klopt niet.
Vorige week schreef wethouder Tom de Nooijer op X: "Eigen jongeren eerst. Oldebroek regelt het!" Binnen een dag stond het op landelijke nieuwssites, naast berichten over asielopvang. Het klonk als een doorbraak. Het is een proef met vijf appartementen.
"Eigen jongeren eerst. Oldebroek regelt het!"wethouder Tom de Nooijer op X, 21 oktober 2026
Wat de proef is
Aan de Mariënrade in Wezep bouwt deltaWonen tien kleine appartementen voor jongeren tot 28 jaar. Bij vijf daarvan krijgen jongeren voorrang die minstens zes van de laatste tien jaar in onze gemeente woonden. De andere vijf worden gewoon regionaal verdeeld. Het geldt alleen bij de eerste verhuur, daarna wordt het geëvalueerd.
Voor alle andere jongeren die in onze gemeente zoeken, verandert er niets. Vijf van hen staan één keer vooraan.
Wat er mis is met het feest
Ik gun die vijf jongeren hun appartement. Mijn probleem zit in de presentatie. Wie de feiten ernaast legt, ziet dat het verhaal op vier punten niet klopt.
Het is niet wat de raad vroeg. De motie voor lokale voorrang kwam in december 2025 van de ChristenUnie, samen met CVO, ABO en Duurzaam Oldebroek. Ze vroeg om voorrang bij de helft van álle sociale huurwoningen, uiterlijk in het eerste kwartaal van 2026. Het college schrijft het zelf in de informerende nota: "Dit is nog niet het experiment waar bij motie om is gevraagd." Dat voorstel ligt er nog steeds niet. Wat nu gevierd wordt, is een kleinere proef bij één gebouw.
De partij van de wethouder wilde dit gebouw niet. Op 26 september 2024 stelde de gemeenteraad het bestemmingsplan voor deze jongerenwoningen vast: zestien stemmen voor, drie tegen. Die drie tegenstemmen kwamen van CVO, de partij van de wethouder die nu het resultaat viert. CVO vond de locatie niet geschikt. Het staat in de besluitenlijst van die avond. Zonder die zestien andere stemmen was er nu niets te verdelen geweest.
De onderbouwing klopt niet. Het bestuursakkoord van de coalitie zegt dat mensen van buiten Oldebroek "vaker een sociale huurwoning krijgen toegewezen" dan mensen met een binding met onze gemeente. De woningbouwmonitor van de gemeente laat iets anders zien. Van de bestaande sociale huurwoningen die vrijkwamen, ging in 2023 52 procent en in 2024 54 procent naar mensen die al in Oldebroek woonden. In 2025 was dat 49 procent. En de gemeente kijkt daarbij alleen naar waar iemand nu woont. Wie hier opgroeide en voor studie of werk een paar jaar weg was, telt als "van buiten". Het aandeel mensen met een binding ligt dus nog hoger. Alleen bij de nieuwbouw van 2025 lag het aandeel lager, op 32 procent. Dat is één jaar en één categorie.
De koppeling met asiel is een verkeerde voorstelling. De landelijke sites zetten de proef naast de spreidingswet. Die wet gaat over de opvang van asielzoekers, niet over huurwoningen. In december zei Tom de Nooijer, toen nog raadslid, dat statushouders "20% van de mutaties" kregen. Twintig procent is het afgesproken maximum, niet de werkelijkheid. Volgens de cijfers die in datzelfde debat werden genoemd ging het om 48 woningen op zo'n 400 verhuringen in bijna vier jaar. Dat is ruim tien procent. Jongeren onder de 30 kregen in dezelfde periode 107 woningen. Het staat in de notulen van 11 december. De proef verandert aan geen van beide iets.
Het echte probleem
Een jongere tot 23 jaar had in 2024 in onze regio 4,7 procent kans op een sociale huurwoning. Een 75-plusser 27,8 procent. Het probleem is leeftijd en schaarste, niet herkomst.
En die schaarste groeit. In 2023 en 2024 kwam er in Oldebroek geen enkele nieuwe sociale huurwoning bij. Voor 2026 verwachten de corporaties er 41, terwijl de Woondeal er 151 afspreekt. De vorige begroting beloofde nog 900 tot 950 woningen in 2030. In de nieuwe begroting staat geen aantal meer.
Wat ik ervan vind
Een wethouder mag blij zijn met een proef. Maar wie er "eigen jongeren eerst" van maakt, wekt de indruk dat het probleem lag bij mensen van buiten, en dat het nu is opgelost. Allebei is onwaar. Voorrang verdeelt een tekort, het lost het niet op. Wie schrijft dat Oldebroek het regelt, mag eraan gehouden worden dat Oldebroek bouwt. Dat is wat jongeren uit Wezep en Oldebroek nodig hebben. Niet een plekje vooraan in de rij, maar een rij die korter wordt.
De pagina laadt niet goed. Ververs de pagina of probeer een andere browser. Contact: hoi@kjeldmooi.nl
